Jak zatrudnić nianię, czyli ABC umowy uaktywniającej

Coraz więcej rodziców oddaje swoje dzieci pod opiekę wykwalifikowanych niań. Jak zatrudnić opiekunkę?

Jak zatrudnić nianię, czyli ABC umowy uaktywniającej
Zapewnij legalną opiekę swoim dzieciom!

Praca jako niania lub opiekunka do dziecka jest dziś bardzo powszechną formą zatrudnienia. Wielu rodziców decyduje się właśnie na tę formę opieki nad dziećmi, zanim osiągną one wiek przedszkolny.

Niania to jednak nie tylko odpowiedzialność za podopiecznych, ale też za rozliczenie się z otrzymywanych z tego tytułu dochodów. Jak zatrudnić opiekunkę tak, aby było to zgodne z prawem? Jakie umowy należy podpisać? Jak formalnie wygląda zatrudnienie niani? Odpowiadamy poniżej.

Kto może zostać nianią?

  • Nianią może zostać każda pełnoletnia osoba fizyczna, która zobowiązuje się do sprawowania osobiście opieki nad dzieckiem, realizując funkcje wychowawcze, edukacyjne i opiekuńcze. Może być nią zarówno kobieta, jak i mężczyzna.
  • Dzieci można również oddać pod opiekę dziadkom lub innym osobom spokrewionym.
  • Nianią nie może natomiast zostać rodzic dziecka, nawet w przypadku, gdy drugi rodzic sam je wychowuje, ani osoba niepełnoletnia.
  • Pod opiekę niani można oddać dzieci od 20 tygodnia do 3 roku życia. Jeśli rodzice nie mają możliwości oddania dziecka do przedszkola lub jest to utrudnione, opieka może być wydłużona do 4 roku życia.

Umowa uaktywniająca, czyli zatrudniam nianię

Umowa uaktywniająca to umowa zlecenia, zawierana pomiędzy nianią a rodzicami, rodzicem samotnie wychowującym dziecko lub opiekunami (opiekunem) prawnym.

Stwarza ona rodzicom możliwość zatrudnienia niani zgodnie z prawem bez konieczności ponoszenia kosztów związanych z jej ubezpieczeniem. W umowie tej muszą się znaleźć:

  • strony podpisujące umowę,
  • cel i przedmiot umowy,
  • liczbę podopiecznych, które oddane zostaną pod opiekę,
  • czas i miejsce sprawowania tej opieki wraz z ustalonym zakres obowiązków niani
  • wysokość wynagrodzenia i sposób/termin jego wypłaty.

Dodatkowo, jak przy standardowych umowach zatrudnienia, uwzględnić musimy czas zawarcia umowy oraz warunki wprowadzania zmian i rozwiązania kontraktu. Umowa powinna być zawarta w formie pisemnej.

Umowa uaktywniająca jest rodzajem umowy o świadczenie usług, do której w razie potrzeby należy stosować zawarte w Kodeksie cywilnym przepisy dotyczące umowy zlecenia. Zawarcie takiej umowy powoduje powstanie obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

Jak rozliczyć dochody niani?

Niania jest zobowiązana do uiszczenia podatku z racji uzyskiwanych przychodów. Dochód niani jest zaliczany do dochodów pochodzących z innych źródeł, gdyż niania nie prowadzi własnej działalności gospodarczej.

Niania ma do wyboru kilka opcji rozliczenia swoich dochodów:

  • Odprowadzanie comiesięcznych zaliczek - w przypadku tej opcji zobowiązana jest do każdego 20. dnia danego miesiąca uiścić zaliczkę na podatek dochodowy. Następnie do końca stycznia kolejnego roku niania zobowiązana będzie do złożenia PIT 4R, a do końca lutego PIT 11 w Urzędzie Skarbowym.
  • Zgłoszenia dochodu w zeznaniu rocznym jako dochód pochodzący z innych źródeł.

Ubezpieczenie społeczne dla niań

Obowiązkowym ubezpieczeniem dla niani jest ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz wypadkowe. Chorobowe natomiast jest dobrowolne. 

Jeśli zarobek niani wynosi nie więcej niż kwota obecnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, składki za nianię pokrywa w całości Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Muszą jednak zostać spełnione następujące warunki:

  • Musi zostać zgłoszona do ubezpieczenia przez rodzica, który jest oficjalnym płatnikiem składek ZUS;
  • Rodzic musi być zatrudniony, świadczyć usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych lub prowadzić działalność pozarolniczą lub rolniczą;
  • Dziecko nie może być umieszczone w żłobku oraz być objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna.

Jeśli niania chce podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, składki potrącane będą z wypłacanej pensji i odprowadzane do ZUS przez rodzica, będącego płatnikiem.

Ubezpieczenie zdrowotne niani finansowane jest z budżetu państwa.

UWAGA: składki ZUS pokrywane są przez państwo jedynie w sytuacji, gdy zarobki miesięczne niani nie przekraczają minimalnego wynagrodzenia. Przy wyższych zarobkach, składki wyliczone z nadwyżki opłacane są przez płatnika.

Aby zgłosić nianię do ubezpieczenia, należy

  • udać się do ZUS w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń.
  • Jako płatnik składek powinien zostać zgłoszony jeden z rodziców, wypełniając formularz ZUS ZFA.
  • Nianię do ZUSu zgłaszamy poprzez formularz ZUS ZUA, jeśli nie posiada innego zatrudnienia, jest studentem, emerytem lub rencistą. W innym przypadku, złożyć należy wniosek ZUS ZZA.
  • Płatnik zobowiązany do sporządzania i przekazywania do Zakładu dokumentów rozliczeniowych za nianię w terminie do 15. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.Do dokumentów należą: deklaracja ZUS DRA oraz ZUS RCA lub ZUS RZA w przypadku, gdy zarobki niani przekraczają minimalne wynagrodzenie krajowe.

W przypadku utraty pracy lub zawieszenia działalności gospodarczej przez płatnika, składki ZUS niani opłacane są przez państwo przez kolejne 3 miesiące.

Rozwiązanie umowy z nianią

Po rozwiązaniu umowy uaktywniającej, mamy 7 dni na wyrejestrowanie niani ze zgłoszonych ubezpieczeń. W tym celu, należy wypełnić i złożyć w ZUS druk ZUS ZWUA. Data wyrejestrowania to dzień po faktycznym zakończeniu lub wygaśnięciu umowy.

Posiadanie niani to interesująca alternatywa dla rodziców, którzy nie chcą lub nie mogą oddać swoich pociech do żłobka. Dzięki umowie uaktywniającej, możemy legalnie zatrudnić kompetentną osobę i zapewnić jej szereg benefitów społecznych.

PODZIEL SIĘ

Powiązane artykuły na stronie