Składki ZUS a osoby bezrobotne

Opłacanie składek ZUS to dostęp do ubezpieczeń społecznych. Jak wygląda sytuacja osób bezrobotnych?

Składki ZUS a osoby bezrobotne
Czy osoby bezrobotne mogą liczyć na opiekę ZUS?

ZUS zapewnia podstawową opiekę ubezpieczeniową wszystkim Polakom. W celu posiadania wszystkich benefitów, jakie możemy uzyskać ze strony Zakładu, zobowiązani jesteśmy opłacać składki. 

Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę lub posiadające własną działalność, z reguły nie muszą martwić się brakiem ubezpieczeń społecznych. Składki opłacają poprzez pracodawcę lub samodzielnie. 

Co jednak z osobami, które pracę straciły?

WAŻNE: W najlepszej sytuacji są osoby, które zarejestrują się w powiatowym urzędzie pracy, ponieważ zostają objęte ubezpieczeniem zdrowotnym (finansowanym przez UP). Na dodatkowe przywileje mogą liczyć ci, którym przysługuje prawo do zasiłku, wówczas mają odprowadzane także składki na ubezpieczenie emerytalne oraz rentowe.

Warto zarejestrować się w urzędzie pracy

Osoby nieaktywne zawodowo, które pobierają zasiłek, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom zdrowotnym, emerytalnym i rentowym, począwszy od dnia nabycia prawa do świadczenia, a skończywszy na dniu utraty tego prawa. 

UWAGA: Należy pamiętać, że w takiej sytuacji nie przysługuje ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe. 

Wszystkie składki na ubezpieczenia społeczne opłaca urząd pracy z tzw. Funduszu Pracy. 

Pożyczka dla każdego dowiedz się więcej
  • Składki emerytalne i rentowe odprowadza się od wysokości zasiłku wraz z kosztami uzyskania oraz z kwotą podatku dochodowego. Dzięki temu zachowana zostaje ciągłość ubezpieczenia
  • Jest to szczególnie istotne dla późniejszych świadczeń emerytalnych, ponieważ Zakład Ubezpieczeń Społecznych wlicza czas pobierania zasiłku do okresów składkowych. 
  • Nie pojawia się również luka czasowa w dostarczaniu składek do OFE.

Przepisy definiują szczegółowo, których nieaktywnych zawodowo obywateli dotyczą obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe

  • Prócz osób z prawem do zasiłku, objęci są nimi również bezrobotni, którzy pobierają stypendium w czasie szkoleń, stażów albo w okresie tzw. przygotowania do zawodu. 
  • Stypendyści podlegają także ubezpieczeniu wypadkowemu. 
  • Stażystą może zostać bezrobotny, który nie skończył 25 lat (zarówno absolwent liceum, gimnazjum itp.). 
  • Natomiast absolwenci szkół wyższych o status ten mogą ubiegać się do ukończenia 27. roku życia, ale nie dłużej niż przez 12 miesięcy od zdobycia dokumentu poświadczającego ukończenie nauki. 

Wszystkie wymienione ubezpieczenia obejmują nieaktywne zawodowo osoby od dnia, w którym nabyły prawo do świadczeń i ustają wraz z nimi. Dotyczą tych, którzy nie mają prawa do ubezpieczeń społecznych z innych tytułów.

Bezrobotni, którzy chcą korzystać z ubezpieczeń, powinni zarejestrować się w UP, odpowiednim do adresu zameldowania. Gdy ktoś nie posiada meldunku – wystarczy zgłosić się do najbliższego urzędu pracy i złożyć oświadczenie, że nie widnieje się w ewidencji innej, analogicznej jednostki. 

Potem warto stawiać się w UP w oznaczonych terminach – brak dyscypliny może wiązać się z utratą statusu osoby bezrobotnej. Wówczas pozostają tylko ubezpieczenie dobrowolne – płacone z własnej kieszeni. 

Utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych

Osoby bezrobotne, które zostały objęte ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi w okresie pobierania zasiłku, mają szansę je kontynuować, nawet gdy utracą prawo do świadczenia

  • Żeby z niej skorzystać, trzeba dobrowolnie i samodzielnie odprowadzać składki od kwoty, która nie może być niższa niż aktualne wynagrodzenie minimalne. 
  • Podobnie jest w przypadku rozwiązania rozmowy o pracę – wtedy pracownik ma 30 dni na podjęcie decyzji o przystąpieniu do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. 
  • Należy tylko wypełnić deklarację ZUS ZUA i opłacać składki od podstawy co najmniej równej najniższemu wynagrodzeniu. 
  • Czas tego rodzaju ubezpieczenia uwzględnia się do określenia tzw. stażu ubezpieczeniowego, jednak nie wlicza się do stażu pracy.

Oczywiście, jak już wspomnieliśmy wcześniej, ubezpieczenie zdrowotne wciąż obowiązuje (bez względu na prawo do zasiłku). 

Porównaj za darmo najlepsze oferty kredytów sprawdź>>
  • Jedyny warunek stanowi fakt, że bezrobotny nie ma żadnego innego tytułu do w/w ubezpieczenia. 
  • To bardzo ważne, ponieważ nie tylko osoba zarejestrowana w urzędzie pracy skorzysta z publicznego pakietu opieki zdrowotnej. Może również zapewnić ubezpieczenie bliskim członkom rodziny, gdy jest im potrzebne i zostaną zgłoszeni przez bezrobotnego. 
  • Należy nadmienić, że uprawnienie do świadczeń opieki zdrowotnej nabywa się w momencie uzyskania statusu bezrobotnego, natomiast ustaje, kiedy minie 30 dni od jego utraty. 
  • Osoby bez tego statusu lub niezarejestrowane po zwolnieniu z pracy mają szansę ubiegać się o zdrowotne ubezpieczenie dobrowolne, jeśli są gotowe opłacać składki z tego tytułu. 
  • Gdy małżonek nieubezpieczonego jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym – przysługuje mu prawo zgłoszenia do niego męża albo żony.

Przedsiębiorcy i studenci

Początkujący przedsiębiorcy, którzy zdecydują się zawiesić działalność gospodarczą i zarejestrują się w UP, także podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu. 

  • Jeśli jednak składki na ubezpieczenie społeczne odprowadzali na warunkach preferencyjnych (czyli 30 proc. minimalnego wynagrodzenia w czasie dwóch pierwszych lat) nie mogą liczyć na zasiłek.

Absolwenci szkół wyższych są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym jeszcze przez 4 miesiące od momentu ukończenia studiów, obrony pracy dyplomowej lub skreślenia z listy studentów. 

  • Po tym czasie (jeśli nie podlegają ubezpieczeniu z innego tytułu) należy zgłosić się do powiatowego urzędu pracy albo wykupić dobrowolne ubezpieczenie, podpisując umowę w wojewódzkim oddziale NFZ i finansując składki.

Żeby sprawdzić, jakie ubezpieczenia nas obejmują i w jakiej wysokości odprowadzane są składki, należy wybrać się osobiście do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Można zweryfikować to także przez Internet – na prywatnym profilu Platformy Usług Elektronicznych ZUS.

ZUS gwarantuje wszystkim uprawnionym określony zakres ubezpieczeń społecznych. W zależności od naszej aktualnej sytuacji, warto dowiedzieć się w jaki sposób nie stracić opieki ze strony Zakładu i dopełnić naszych obowiązków.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
Wszystko, co warto wiedzieć o ZUS »

PODZIEL SIĘ

Powiązane artykuły na stronie