Dlaczego nie znam swojej zdolności finansowej

Znasz swoją zdolność kredytową? A może nie wiesz, co się na nią składa? Niestety, większość Polaków nadal nie potrafi określić swojej zdolności do spłaty zobowiązań. 

Dlaczego nie znam swojej zdolności finansowej
Jak obliczyć swoją zdolność kredytową?

Zdarza się, że podejmując próbę zaciągnięcia pożyczki lub kupienia czegoś na raty jesteśmy informowani, że niestety nie posiadamy zdolności kredytowej. O ile jest to zakup samochodu lub egzotycznych wczasów, jakoś to sobie tłumaczymy, lecz frustracja ogarnia nas gdy rzecz dotyczy zakupu telewizora lub żelazka.

Dlaczego nie znamy swojej zdolności kredytowej? Dlaczego narażamy się na zakłopotanie z tego powodu?

Świadomość ekonomiczna Polaków

Wydaje się, że przyczyna tkwi w tym, że brak nam wiedzy i świadomości ekonomicznej. Skupieni jesteśmy na zarabianiu a nie analizujemy wydatków. W dążeniu do coraz wyższych dochodów, nie zastanawiamy się nad formą zawieranych umów o pracę i sposobów wypłaty wynagrodzeń. Pochopnie i bez analizy zaciągamy pożyczki i kredyty.

Źródeł problemu można dopatrywać się oczywiście w naszej edukacji - w szkole podstawowej ciężko znaleźć tematykę zajęć związaną z praktycznym oszczędzaniem czy zarządzaniem dostępnymi środkami. Pierwszą nieco bardziej ukierunkowaną styczność z budowaniem w nas świadomości ekonomicznej mamy dopiero w liceum. Niestety również rodzice często nie próbują wykształcić swoich dzieci w kwestiach ekonomicznych a przecież z finansami mamy do czynienia przez całe, nie tylko dorosłe, życie.

Co to jest zdolność kredytowa?

Dążąc do poznania swojej zdolności kredytowej, rozpocznijmy zatem od wyjaśnienia czym jest ta zdolność.

Najprościej rzecz ujmując: jest to zdolność do terminowego regulowania planowanych zobowiązań finansowych.

  • Planowanych, bo zdolność kredytowa jest obliczana na konkretny dzień i odnosi się do przyszłości tj. do podejmowanych zobowiązań.
  • Dzisiaj możemy posiadać zdolność kredytową ale jeżeli jutro kupimy auto na kredyt i miesięczna rata obciąży budżet domowy, to możemy już nie mieć zdolności do zaciągnięcia kolejnej pożyczki.

Potocznie mówimy, że nie mamy zdolności do obsługi pożyczki lecz w praktyce oznacza to, że zabraknie nam pieniędzy na spłatę kolejnej miesięcznej raty i odsetek.

Jak obliczyć swoją zdolność kredytową?

Na swoje własne potrzeby najprościej oszacować zdolność kredytową odejmując od miesięcznych dochodów wszystkie miesięczne wydatki.

  • Jeżeli pozostaje jakaś kwota pieniędzy to możemy ją teoretycznie przeznaczyć na spłatę raty zaciąganego kredytu.
  • Możemy zatem powiedzieć, że mamy zdolność do obsługi miesięcznej raty kredytu i odsetek w wysokości jaka wynika z tego wyliczenia.
  • Z kolei jaką wartość może mieć kredyt, którego ratę możemy obsłużyć zależy głównie od okresu na jaki chcemy kredyt zaciągnąć.

Cała trudność jednak leży w uchwyceniu dochodów i wydatków, czyli określeniu naszego budżetu domowego.

Budżet domowy

Budżet domowy składa się z dochodów i wydatków. Dochody to wszystkie stałe wpływy które co miesiąc otrzymujemy. Stałymi dochodami nie będą zatem pieniądze otrzymane w spadku czy pochodzące ze sprzedaży gruntu czy mieszkania, bo to są wpływy jednorazowe.

Większy jednak kłopot stanowi rzetelne uchwycenie wydatków. Aby się nie oszukiwać pamiętać musimy o wszystkich wydatkach. Należą do nich:
  • koszt mieszkania i mediów (prąd, gaz, woda)
  • koszty wyżywienia
  • koszty telefonu, internetu i TV
  • koszty związane z nauką
  • koszty związane z ubraniem i higieną
  • koszty związane z samochodem (paliwa, naprawy przeglądy)
  • spłata zobowiązań finansowych, raty i odsetki od pożyczek i zakupów ratalnych,
  • inne stałe koszty (związane z wychowaniem dzieci, hobby czy kulturą)

Robiąc taką specyfikację rzetelnie będziemy często zaskoczeni źródłami i wielkością ponoszonych kosztów. Zwróćmy też uwagę na to czy w naszym budżecie znajduje się miejsce na oszczędności.

Co bank wie o naszej zdolności kredytowej

Obliczając zdolność kredytową banki używają narzędzi skoringowych – programów zawierających pewne miary statystyczne, preferencje biznesowe konkretnego banku oraz rekomendacje i zalecenia organów nadzoru.

Generalnie jednak ocena jest podobna do zaprezentowanej wyżej, lecz uzupełniona naszą historię kredytową. Obraz naszej historii kredytowej i rzetelności w regulowaniu zobowiązań zapisany jest w bazach danych Biura Informacji Kredytowej (BIK), KRD BIG SA, BIG InfoMonitor SA. Jeżeli przez swoją niefrasobliwość spłacamy kredyty i pożyczki z opóźnieniem lub zapomnieliśmy przed laty o zapłacie jakiegoś rachunku na pewno znajdziemy się w takiej bazie.

Z punktu widzenia banku na naszą zdolność kredytową wpływa

  • dochód
  • kwota kredytu który chcemy zaciągnąć
  • istniejące obciążenia finansowe w tym: pożyczki i kredyty, karty kredytowe, pożyczki w zakładzie pracy, alimenty itp
  • liczba członków rodziny na utrzymaniu
  • wiek pożyczkobiorcy
  • forma zatrudnienia

Ocenę banków jest jeszcze o tyle ułatwiona, że zgodnie z obowiązującymi wszystkich zasadami suma wszystkich spłacanych rat i pożyczek nie może przekroczyć połowy dochodów pożyczkobiorcy. Tą zasadę możemy stosować przy samodzielnej ocenie zdolności kredytowej.

Podejmując wysiłek poznania swojej zdolność kredytowej pamiętajmy, że dla instytucji pożyczkowych istotne są dochody, które możemy udokumentować. Jeżeli zatem część wynagrodzenia otrzymujemy w sposób nieewidencjonowany, nasza zdolność będzie malała. Podobnie podejmując prace dodatkowe ale nie uregulowane umowami, dochody z tego tytułu nie będą przez bank zaliczane. Negocjując z pracodawcą umowę o pracę warto pamiętać, forma umowy i czas jej trwania będą miały wpływ na ocenę banku.

Podsumowując, warto więc poznać swoją zdolność kredytową, obudzić drzemiącego w nas homo economicusa i świadomie podejmować decyzje ekonomiczne.

PODZIEL SIĘ

Powiązane artykuły na stronie