Historia banków istniejących w Polsce

Polska historia banków, a właściwie bankowości centralnej, rozpoczyna się niemal dwa wieki po powstaniu pierwszego banku centralnego w Europie, a konkretnie w Szwecji.

Historia banków istniejących w Polsce
Powstanie struktury bankowej

Historię bankowości warto zacząć od najwyższego szczebla – banku centralnego. Pierwszy bank centralny utworzono w Polsce w XIX, a konkretnie w roku 1828 w Warszawie. Był to bank emisyjny, ale także wykonywał funkcje dziś zarezerwowane dla banków komercyjnych, przez co różnił się od dzisiejszego banku centralnego. Poza emisją pieniądza jego zadania związane były z udzielaniem kredytów inwestycyjnych, obsługą długu publicznego, a także handlem walutami. W związku zaborami bank centralny stopniowo zaczął tracić niezależność, a w roku 1869 kierowanie nad nim przejęło rosyjskie Ministerstwo Skarbu, zaś już w 1886 roku całkowicie go zlikwidowano. 

 

Wróćmy jednak jeszcze do bankowości komercyjnej. Pierwsze banki publiczne w naszym kraju powstały już w XIV wieku. Do XIX wieku nie istniały jednak przepisy wskazujące na definicję banku mające obecne znaczenie. Ze względu na rozbiory, bankowość polska w XIX wieku została załamana. Dopiero po odzyskaniu niepodległości nastąpił nowy etap w narodowej bankowości. 

 

Polska historia banków odżywa na nowo w roku 1918, kiedy to powstaje Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa, będąca kontynuacją banku emisyjnego, a w 1924 roku powstaje Bank Polski S.A.  Rozwój tego ostatniego został przerwany ze względu na wybuch II wojny światowej. W 1939 roku władze niemieckie powołały w Krakowie Bank Emisyjny w Polsce. Po zakończeniu II wojny światowej powołano Narodowy Bank Polski i zniesiono działalność innych banków emisyjnych. 

 

W 1949 roku powstaje Powszechna Kasa Oszczędności Bank Państwowy. Ponadto w latach 60. I 70. nastąpił rozwój działalności PKO BP. W roku 1969 rozpoczął działalność kredytową budownictwa mieszkalnego, a następnie sprzedaży ratalnej. W 1975 roku sieć banków PKO BP została połączona z NBP, jednakże już w 1987 bank PKO BP odzyskał samodzielność i stał się bankiem obsługującym podmioty fizyczne i prawne. 

 

W nowy etap historia banków w Polsce wkracza w latach osiemdziesiątych. Był to czas wielu zmian w polskiej bankowości i wprowadzenia modelu wolnorynkowego. Już w 1989 roku Sejm podjął uchwałę zmieniającą prawo bankowe, według którego z NBP zostało wydzielonych dziewięć banków. Banki te przejęły komercyjne zadania Narodowego Banku Polskiego i miały zajmować się działalnością kredytowo-depozytową. W ten sposób powstał system bankowości dwustopniowej z bankiem centralnym na czele.

 

W latach 90.XX wieku, w związku z wprowadzeniem wolności gospodarczej i nowego prawa bankowego, rozwój bankowości polskiej nabrał tempa. Dzięki temu stworzono na początku lat 90. przeszło 80 nowych banków w Polsce. W tym czasie rozpoczęły się także przejęcia i fuzje banków w naszym kraju, a bankowość rozwijała się w bardzo szybkim tempie. 

 

W roku 1997 zatwierdzono ustawę zmieniającą organizację nadzoru bankowości w Polsce. Nie wprowadzono znacznych zmian w działalności NBP poza jedną, która stanowiła, że Narodowy Bank Polski nie może udzielać państwu kredytów finansujących deficyt budżetowy. Historia banków w ostatnich latach była dosyć dynamiczna. Zaczęło powstawać wiele nowych banków oraz spółdzielni, a bank centralny zyskał autonomię i stał się jedną z najważniejszych instytucji w kraju.  

PODZIEL SIĘ

Powiązane artykuły na stronie