Wszystko, co warto wiedzieć o ZUS

ZUS stanowi I filar polskiego systemu emerytalnego i jako taki odpowiedzialny jest za wypłatę emerytur, rent i zasiłków chorobowych.

Wszystko, co warto wiedzieć o ZUS
ZUS to jeden z najważniejszych organów państwa

Powstały z połączenia pięciu przedwojennych instytucji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych działa od 1934 roku. Jedyna przerwąaw funkcjonowaniu obejmuje przejęcie zakresu jego zadań przez związki zawodowe oraz Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej. 

Choć wielu domaga się jego likwidacji i krytykuje za niewydolność oraz ogromne wydatki na administrację, ZUS zarządza stanowiącym I filar polskiego systemu emerytalnego Funduszem Ubezpieczeń Społecznych.

Zadania ZUS

ZUS jest instytucją sektora państwowego, działającą w obszarze finansów publicznych i zajmującą się bezpośrednio ubezpieczeniami społecznymi. 

Składki na ubezpieczenia, płacone przez znaczną większość Polaków i naliczane w zależności od ich wynagrodzenia, gromadzone są w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Środki z Funduszu służą ZUS do wypłacania zasiłków chorobowych, emerytur oraz renty. 

ZUS jest organem bezpośrednio odpowiedzialnym za ubezpieczenia społeczne. Zajmuje się: 

  • ustalaniem obowiązku ubezpieczeń oraz uprawnień do nich, 
  • wyznaczaniem wysokości składek oraz ich pobieranie, 
  • rozliczaniem ubezpieczeń z płatnikami,
  • kontrolą uprawnień do świadczeń,
  • prowadzeniem indywidualnych kont ubezpieczonych.

ZUS, zgodnie z ustawą z października 1998 roku określającą ramy jego działania i zasady funkcjonowania, odpowiedzialny jest również za

  • zarządzanie środkami finansowymi z Funduszu Rezerwy Demograficznej i Funduszu Alimentacyjnego
  • wydawaniem dokumentów, stanowiących o posiadaniu uprawnień do świadczeń (między innymi legitymacje emerytów-rencistów),
  • kontrolę orzecznictwa w zakresie czasowej niezdolności zatrudnionego do pracy, 
  • przeprowadzanie analiz ubezpieczeń społecznych oraz edukacja społeczeństwa w ich zakresie,
  • wdrażanie w życie postanowień umów o charakterze międzynarodowym dotyczących tematyki ubezpieczeń społecznych oraz 
  • ubieganie się o należne mu z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wpłat na drodze postępowania sądowego lub administracyjnego.

ZUS prowadzi również działania w oparciu o umowy z innymi jednostkami państwowymi, między innymi Narodowym Funduszem Zdrowia.

Działanie ZUS od lat opiera się na stale rozwijanym Kompleksowym Systemie Informatycznym, który pomaga w zarządzaniu dostępnymi środkami. 

Struktura ZUS

Na czele ZUS stoi powoływany przez premiera prezes, któremu podlegają bezpośrednio liczący od dwóch do czterech członków zarząd oraz Rada Nadzorcza, której kadencja trwa pięć lat. 

Ich zadaniem jest zapewnienie sprawnego funkcjonowanie instytucji w ramach prowadzonej działalności i przewidzianych ustawą zadań. Dodatkowo, organy zarządzające zapewniają współpracę z ministrami odpowiedzialnymi za sektor finansów publicznych oraz zabezpieczeń społecznych, a także organizacjami pracodawców, związkowców, emerytów i rencistów.

ZUS posiada 43 działających oddziałów na terenie całej Polski. Dodatkowo, zarządza 212 inspektoratami oraz 70 biurami terenowymi.

Wypłacanie środków

Wypłacane przez ZUS świadczenia mają charakter repartycyjny, co oznacza, że emerytury przyznawane są ze środków należących do osób obecnie pracujących. 

  • System taki może spełniać swoje zadanie tak długo, jak długo zachowane są odpowiednie proporcje pomiędzy liczbą emerytów a liczbą osób czynnych zawodowo, odprowadzających składki na ubezpieczenia społeczne. 

Obecnie ZUS współtworzy system emerytalny wraz z drugim obowiązkowym filarem otwartych funduszy emerytalnych.

Aktualnie z ZUS korzysta ponad 24 miliony Polaków. Środki finansowe, którymi rozporządza Zakład stanowią ok 50% zasobów państwa.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
GUS wycenił wartość prac domowych Polaków »
Co wybrać: IKE czy IKZE? »
Co to jest karta EKUZ »
"Becikowe" 2016: 12 tysięcy złotych dla rodziców »
ABC urlopu wypoczynkowego »

PODZIEL SIĘ

Powiązane artykuły na stronie