Prawa konsumenta: Niedozwolone klauzule umowne

Zrozumienie prawniczego żargonu, spotykanego w wielu umowach często wykorzystywane jest przed nieuczciwe osoby. Jak wykryć niedozwolone klauzule, stosowane przez przedsiębiorców?

Prawa konsumenta: Niedozwolone klauzule umowne
Jak chronić się przed nieuczciwymi przedsiębiorcami?

Niedozwolone klauzule to wyrażenia, które nadal często pojawiają się w zapisach umów, codziennie sporządzanych przez tysiące osób. Mylące zwroty używane są głównie przez przedsiębiorców czy prawników, którzy zazwyczaj posiadają znacznie większą wiedzę i możliwości niż druga strona umowy, czyli ich klienci.

Niedozwolone klauzule w rażący sposób naruszając nie tylko podstawowe prawa konsumenta, ale i zasadę poszanowania równości obu stron umowy.

Niedozwolone, czyli jakie?

Wielu konsumentów zawierających umowy z operatorami sieci komórkowych, bankami, zakładami ubezpieczeń, biurami podróży czy dostawcami mediów nie ma zbyt dużego wpływu na kształt i poszczególne zapisy podpisywanych dokumentów. Negocjacje są czasami dopuszczane, jednak główne i często najważniejsze elementy umów wzorcowych przygotowywane są bez możliwości wglądu czy zmiany. 

Nieznajomość przepisów prawnych i nieczytanie wszystkich punktów umowy są czasami bezlitośnie wykorzystywane przez przedsiębiorców, posiłkujących się naruszającymi prawa klienta zapisami w celu osiągnięcia własnych korzyści.

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, konsument nie może zostać związany umową przygotowaną bez jego wiedzy czy możliwości zmiany, której zapisy "kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy". Niestety, przypadki stosowania mylących czy niejasnych wyrażeń, mających za zadanie działania na niekorzyść klienta, nadal zdarzają się bardzo często.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta wśród najczęściej stosowanych przez nieuczciwe podmioty gospodarcze zapisów wymienia między innymi zwroty:

  • wskazujące jako warunek odstąpienia od podpisanej umowy konieczność uiszczenia kary pieniężnej,
  • zrzucające z przedsiębiorcy odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania, o którym mowa w umowie,
  • zrzucające z przedsiębiorcy odpowiedzialność za niedbałe, niepoprawne lub w inny sposób naruszające jakość przedmiotu umowy wykonanie zobowiązania,
  • wyłączające przedsiębiorcę z odpowiedzialności za szkody wyrządzone osobie będącej stroną umowy,
  • pozwalające przedsiębiorcy na jednostronne dokonanie zmian w zapisach umowy bez ich konsultacji z klientem i podania zasadnej przyczyny,
  • przyznające jedynie przedsiębiorcy prawo do stwierdzenia jej zgodności z prawem konsumenckim.
 

Walka o prawa konsumenta

Każdy z nas ma prawo walczyć o swoje prawa i to już na etapie przygotowywania umowy i negocjacji z drugą stroną. 

Najważniejszą kwestią jest dokładne czytanie dokumentów, które przedstawiają nam doradcy lub do których dostęp uzyskujemy przez internet. W przypadku jakichkolwiek niejasności, powinniśmy zapytać i poprosić o wytłumaczenie wszelkich punktów. Jeśli znajdziemy wyrażenia, które zgodnie z naszą wiedzą czy opinią można uznać za klauzule niedozwolone, zwróćmy uwagę drugiej stronie i poprośmy o wprowadzenie koniecznych zmian. Spotykając się z odmową, udajmy się do konkurencji, która będzie respektować nasze prawa konsumenta.

Każdy klient, który podejrzewa, że umowa przez niego już zawarta zawiera niedozwolone klauzule, również powinien zwrócić się bezpośrednio do przedsiębiorcy, z którym podpisany został dokument. W przypadku stanowczego odrzucenia uwag ze strony konsumenta, pomocy można szukać u miejskiego lub powiatowego rzecznika praw konsumenta, w Federacji Konsumentów lub Stowarzyszeniu Konsumentów Polskich. Ostatecznym krokiem w walce o swoje prawa jest skierowanie sprawy do sądu powszechnego z prośbą o uznanie umowy zawierającej niedozwolone zapisy za nieważną i niewiążącą.

Wymienienie wszystkich spośród nielegalnie stosowanych przez nieuczciwych przedsiębiorców zapisów jest prawie niemożliwe, dlatego w przypadku naruszenia praw konsumenta sąd podejmie się indywidualnej interpretacji danego dokumentu. Pamiętajmy, iż najczęściej występujące w umowach niedozwolone klauzule można znaleźć na listach publikowanych w Internecie na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 

PODZIEL SIĘ

Powiązane artykuły na stronie